ဘာ​ေၾကာင္​့ Stock market မွာ invest & trading လုပ္​သင္​့သလဲ?

ဘာေျကာင့္ stock market မွာ invest & trading လုပ္သင့္သလဲ ?

ဦးေမာင္ေမာင္ တေယာက္ တေန ့တာ လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြျပီးလို ့ အိမ္မွာ မိသားစုနဲ ့အတူ TV ျကည့္ေနရင္း နာရီကိုတခ်က္လွမ္းျကည့္လိုက္တယ္.. ဒီအခ်ိန္ဆို US Market ဖြင့္ျပီပဲ ဆိုျပီး TV ျကည့္ေနရင္း သူ ့ရဲ ့ laptop ကိုဖြင့္လိုက္ျပီး latest financial news ကိုဖတ္ျပီး ဒီေန ့မွာ အမ်ားဆုံးအေရာင္းအဝယ္လုပ္ေနတဲ ့ stock တခုကိုရွာလိုက္တယ္...

အဲဒီေနာက္ သူ ့ရဲ ့ online brokerage account ကို log in လုပ္လိုက္ျပီး မျကာမွီမွာ stock price ေတြျမင့္တက္လာ လိမ့္မယ္လို ့ သူထင္တဲ့ company တခုရဲ ့stock ကို ဝယ္လိုက္တယ္... ျပီးေတာ့TV ကိုဆက္ျကည့္ေနရင္း သူ ့မိန္းမနဲ ့ကေလးေတြကို စကားေျပာေနလိုက္တယ္...

၁ နာရီေလာက္ျကာေတာ့ ခုနက သူဝယ္ထားတဲ ့ stock ကို check ျကည့္လိုက္ေတာ့ US$ 350 ျမတ္ေနတာကိုေတြ ့လိုက္တယ္.. အဲဒါနဲ ့ laptop ကေန လက္ညိဳးေလးနဲ ့ click တခ်က္နွိပ္ျပီး ဝယ္ထားတဲ့ stock ရဲ ့ open position ကို Close လုပ္ျပီး အိပ္ယာဝင္သြားေတာ့တယ္...
အဲဒီလိုနဲ ့ ညစဥ္ညတိုင္း laptop ေပၚကေန stock ကို ဝယ္လိုက္ ေရာင္းလိုက္လုပ္ရင္း ရွဳံးလိုက္ ျမတ္လိုက္နဲ ့ လစဥ္ အပိုဝင္ေငြအျဖစ္ US$3000 ကေန US$5000 ေလာက္ ဦးေမာင္ေမာင္ဟာ သူရဲ ့ ေန ့ဘက္ ကုမၸဏီမွာလုပ္တဲ့လစာထက္ပိုတဲ့ ေငြေတြဝင္ေနပါတယ္...

ဦးလွေမာင္ကေတာ့ ဒီလိုမဟုတ္ သူ အလုပ္လုပ္တဲ့ကုမၸဏီကရတဲ့လစာရဲ ့ 15% ကေန 20% ကိုလစဥ္လတိုင္း stock တခုကိုဝယ္ျပီး invest လုပ္ထားလိုက္တယ္ ၃ နွစ္ျကာျပီးေနာက္မွာေတာ့ သူေငြေတြဟာနွစ္ဆ နွစ္ဆျဖစ္ေနတာကိုေတြ ့ရပါတယ္
ဦးေမာင္ေမာင္နဲ ့ ဦးလွေမာင္တို ့က ဘဝကိုေပါ့ေပါ့ပါးပါး နဲ ့ျဖတ္သန္းေနခ်ိန္မွာ သူတို ့ရဲ ့သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ ့တျခားသူေတြဟာ သူတို ့ရဲ ့လစဥ္ကုန္က်စာရိတ္ကိုကာမိဖို ့ အေျကြးေတြေပးဖို ့ အတြက္မေလာက္ငွတဲ့လစာနဲ ့ ပင္ပန္းျကီးစြာ အလုပ္လုပ္ေနျကရတယ္...
ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ေသေသခ်ာခ်ာေလ့က်င့္ထားတဲ့ stock investor ေတြ trader ေတြဟာ နွစ္စဥ္နွစ္တိုင္း အိမ္မွာထိုင္ေနရင္း ပင္ပန္းျကီးစြာ အလုပ္မလုပ္ရဘဲ အပိုေငြေတြဝင္ေနပါတယ္...
Stock Market မွာရင္းနွီးျမွဳပ္နွံျခင္းဟာ စြန္ ့စားမွ ု ့ (risk) အရမ္းမ်ားသလား ? တကယ္ေတာ့ အေျခအေနေပၚမူတည္ပါတယ္...ဥပမာ... ကားေမာင္းတာဟာ risk မ်ားသလား ? တကယ္လို ့ သင္ဟာ ကားကိုေမာင္းတတ္ေအာင္ စနစ္တက် သင္ထားျခင္းလည္းမရွိ..လမ္းေပၚက road sign ေတြကိုဘယ္လိုျကည့္ရမလဲ နားမလည္..ဂီယာလည္းမထိုးတတ္..ေဘးျကည့္မွန္ ေနာက္ျကည့္မွန္တို ့ကိုလည္းမသုံးတတ္ဘဲ ကားတက္ေမာင္းမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သင္ဟာ accident ျဖစ္ဖို ့ ထိ နာက်င္ဖို ့ အခြင့္ေရးကပိုမ်ားသြားျပီ..အခန္ ့မသင့္ရင္ ေသေတာင္ေသနိုင္တယ္...ဒါေပမယ့္ သင္ဟာကားကို စနစ္တက် ကြ်မ္းကြ်မ္းက်င္က်င္ေမာင္းတတ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့.....

​ေရးသူ - C2
Credit: https://m.facebook.com/profile.php?id=1547060748857612

Bull Market & Bear Market

Bull Market & Bear Market

Stock trading နဲ ့ investing လုပ္တဲ့အခါမွာ Market ကေတာ့ Bearish ( ဝက္ဝံ ေစ်းကြက္) ျဖစ္ေနတယ္ Bullish ( ႏြာသိုးေစ်းကြက္) ျဖစ္ေနတယ္လို ့ ေျပာသံကို သင္ဟာမျကာခဏျကားရပါလိမ့္မယ္..
အဲဒီ bull market & bear market ဆိုတာဘာလဲ ?

Bull market ဆိုတာ အဲဒီအခ်ိန္ကာလမွာ ေစ်းကြက္အေပၚလူေတြအားလုံးက stock ေစ်းေတြတက္ထပ္တက္အုံးမွာပဲဆိုျပီး အေကာင္းျမင္ေနတဲ့အခ်ိန္.. Stock price ေတြဟာတျဖည္းျဖည္းနဲ ့ျမင့္တက္ေနျပီ market ျကီးတခုလုံးက 20% ျမင့္တက္သြားတဲ့အခ်ိန္..အဲဒီအခ်ိန္အတြင္းမွာ ေရာင္းသူထက္ ဝယ္တဲ့သူကပိုမ်ားေနျပီး sector တိုင္းမွာရွိတဲ့ company ေတြရဲ ့stock price ေတြဟာ strong ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္ပဲျဖစ္ပါတယ္..အဲဒီကာလအတြင္းမွာ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံသူေတြ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားတတ္ျကပါတယ္..

Bear Market ကေတာ့ Bull Market နဲ ့ဆန္ ့က်င္ဘက္ျဖစ္ျပီး sector တိုင္းမွာရွိတဲ့ stock ေစ်းေတြကထိုးက်ေနျပီ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံသူေတြက ေစ်းေတြထပ္က်ဦးမယ္ လို ့မေကာင္းျမင္ေနျကတဲ့အခ်ိန္..ဝယ္တဲ့သူထက္ ေရာင္းထုတ္တဲ့သူကပိုမ်ားေနတဲ့အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္ Global crisis က stock market ကို bear market ျဖစ္ေစဖို ့ affect ျဖစ္ေစပါတယ္..နိုင္ငံေရးမတည္ျငိမ္မွဳ ့ ေငြေျကးျပသာနာေတြနဲ ့ စက္ရုံ အလုပ္ရုံေတြရဲ ့ထုတ္လုပ္မွဳ ့က်ဆင္းမွဳ ့ေတြ..Corporation လုပ္ငန္းစုျကီးေတြရဲ ့ earning က်ဆင္းမွဳ ့ေတြကလည္း stock market ကို affect ျဖစ္ေစပါတယ္ အဲဒီအခ်ိန္အတြင္းမွာ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံသူေတြရဲ ့ အက်ိဳ းအျမတ္ေတြက်ဆင္းေနတတ္ပါတယ္..(ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ ့ေသာ trader ေတြနဲ ့investor ေတြကေတာ့ ဒီလို အခ်ိန္ကာလအတြင္းမွာေတာင္ သူတို ့ရဲ ့ထူးျခားတဲ့ strategies ေတြနဲ ့ အက်ိဳးအျမတ္ရေအာင္စြမ္းေဆာင္နိုင္ျကပါေသးတယ္)

ေရးသူ-C2
Credit: https://m.facebook.com/profile.php?id=1547060748857612

EPS ဆိုတာဘာလဲ?

EPS ( Earning per Share) & PE ratio (Price to Earning ratio ) ဆိုတာဘာလဲ ?

EPS ဆိုတာ Company တခုက ထုတ္ထားတဲ့ share တခုခ်င္းစီအေပၚမွာရရွိလာေသာ( အခြန္နုတ္ျပီး) အသားတင္အျမတ္ကိုေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ပါတယ္..
Formula ကေတာ့

EPS = Net Earning / outstanding shares

ဥပမာ.. Company A မွာ အျမတ္ဝင္ေငြ $ 500 millions ရွိျပီး stock share အေရအတြက္ေပါင္း 250 millions ေရာင္းထုတ္ထားတယ္ဆိုရင္ company A ရဲ ့ EPS ( share တခုခ်င္းစီမွာရတဲ့ အျမတ္ဝင္ေငြ) က $2 ျဖစ္ပါတယ္..
EPS = $500 millions/ 250 millions shares = $2

PE ratio ဆိုတာက share တခုခ်င္းစီကရတဲ့ အျမတ္ဝင္ေငြ (EPS) နဲ ့ လက္ရွိေစ်းကြက္မွာေပါက္ေနတဲ့ stock share ရဲ ့ေစ်းနွဳန္းတို ့ရဲ ့ အခ်ိဳးညီမွ်ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္..

Formula ကေတာ့
PE ratio = Price per share / Earning per share

ဥပမာ..company A ရဲ ့လက္ရွိေစ်းကြက္ေပါက္ေစ်းက share တခုကို $40 ျဖစ္ျပီး EPS က $5 ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ company A ရဲ ့ PE ratio က $40/ $5 = 8 ျဖစ္မယ္.. တကယ္လို ့ investor တေယာက္က PE ratio 8 ရွိတဲ ့company A ရဲ ့ stock တခုကိုဝယ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ company A ရဲ ့ တနွစ္မွာရတဲ့အျမတ္ဝင္ေငြ $1 တိုင္း အတြက္ $8 ေပးျပီးဝယ္ရတဲ့သေဘာပါပဲ..ဘာျဖစ္လို ့ investor တေယာက္ဟာ $1 တန္ကို 8 ဆ ေပးျပီးဝယ္ရလဲဆိုေတာ့ company A ရဲ ့ နွစ္စဥ္ နွစ္တိုင္းရမယ့္ အျမတ္ဝင္ေငြဟာ 8% သို ့မဟုတ္ 8% ထက္ပိုျပီးရနိုင္တယ္လို ့ထင္ျမင္လို ့ပဲျဖစ္ပါတယ္..
အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ PE ratio 20 နဲ ့အထက္ကို over-priced အျဖစ္သတ္မွတ္ျပီး stock ရဲ ့ေစ်းကလည္းျမင့္ပါတယ္.. PE ratio 10 ကေန 20 အထိကိုေတာ့ Fairly priced သင့္တင့္တဲ့ေစ်းနွဳန္းအျဖစ္သတ္မွတ္ပါတယ္ PE ratio 15 ေအာက္ကိုေတာ့ under-priced အျဖစ္သတ္မွတ္ျပီး stock ရဲ ့ေစ်းကလည္းရွိသင့္တဲ့ေစ်းထက္နည္းတယ္လို ့သတ္မွတ္နိုင္ပါတယ္..
Warren Buffett ဟာ အဲဒီလို ေအာက္ေစ်းျဖစ္ေနတဲ့ company ေတြရဲ ့ stock share ေတြကိုဝယ္စုထားျပီး ေစ်းတက္လာတဲ့တေန ့ ျပန္ေရာင္းျခင္းျဖစ္ Billionaire ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္..

အဲဒီေလာက္ဆိုရင္ ေအာက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ ့ APPLE နဲ ့ Coca-Cola company တို ့ရဲ ့ stock quote table မွာပါတဲ့ EPS နဲ ့ PE ratio ကိုနားလည္ေလာက္ျပီထင္ပါတယ္..

ေရးသူ- C2
Credit: https://m.facebook.com/profile.php?id=1547060748857612